امردادگان فرخنده باد
این شماره از اینجا دریافت کنید
در این شماره می خوانید
جشن امردادگان
اورارتو، تمدنی کهن در دل تاریخ
برده و برده داری در دوره هخامنشی
تاریخچه ای از خط و دبیره
قومیت و درگیریهای قومی در افغانستان
انقلاب ، تحولی ساختارشکن
جشن امردادگان
گردآوری :فرناز گلشنی
مرداد مه است سخت خرم مَی نوش پیاپی و دمادم
***************
روز مرداد مژده داد بدان که جهان شد به طبع، جوان
«مسعود سعد سلمان»
امرداد ماه فرا می رسد و گرمی و پختگی همه سویه ی جهانش در اوج دلبر است.
طبیعت ِ سبز در این ماه ِ بی مرگی، تمامی ِ پاره های جگر خود را به بازار چشمان عرضه می کند.
فراوانی و فزونی ِ آفریده های ِ زمین، چشم و دل عاشقان ِ زندگی ِ شاداب را آفتابی، نور می گستراند و ماهتاب را در شام ِ شب ِ شیدایان، برهنگی ماه را، چراغ، آویزان.
گلها، با پرهای رنگارنگینشان، خندان، در باغ ِ پر طراوت ِ انار، عصاره ی دل انگیز ِ جانشان را در هوا معطر می کنند.
چلچله ها جوجه هایشان را به پر ِ پرواز بالغ می کنند و خود در آسمان اوج می گیرند تا برای یافتن بهاری، به سرزمین ِ دیگر، مهاجرت کنند.
دریا ، آرام و رام، سینه ی آبی و نیلگونش را پذیرای ِ ازدحام ِ عاشقان ِ آب است و عطش ِ آفتاب ِ داغ ِ درون ِ جان ِعاشقان را در خنکی ِ خود، می شوید و رفع عطش می کند. ادامه مطلب …
اورارتو، تمدنی کهن در دل تاریخ
نویسنده: یزدان صفایی
در سده های آغازین هزاره نخست پیش از میلاد، دولتها و اقوامی را در غرب و شمال غربی فلات ایران مشاهده میکنیم که زمینه ی شکل گیری دولت ماد در سده هفتم پیش از میلاد را به وجود آورند. یکی از این دولتها و اقوام، اورارتو نام داشت که در حدود سده نهم پیش از میلاد از یکپارچگی شماری از طایفه ها در پیرامون دریاچه ی وان با مرکزی به نام “توشیا” سامان گرفت.گستره ی این دولت گاه تا حوضه های دجله و بخش بالایی فرات و همچنین بخش هایی از آذربایجان کنونی را در بر داشت.
نام اورارتو نخستین بار در اسناد آشوری آمده است. در این اسناد از اتحادیه های اقوامی که در سرزمین کوهستانی ارمنستان و در کوه های جنوبی دریاچه ی وان، وجود داشته با نام اوروآتری Uruatri و نائیری Nairi یاد شده است.در تاریخ هرودوت از این دولت، به صورت آلارودی Alarodi سخن رفته است. یکی از شاهان اورارتویی به نام “ایشپویی نی Ishpuini” در کتیبه های خود که به دو زبان آشوری و اورارتویی است و در متن اورارتویی آن، خود را “پادشاه سرزمین بیانی نی Bianini (li)” نامیده است و از اینجا آشکار میشود که آنها سرزمین خود را چنین می نامیده اند.
ادامه مطلب …
برده و برده داری در دوره هخامنشی
نویسنده: Muhammad A. Dandamayev
برگرفته از: وبگاه دانشنامه ایرانیکا – http://www.iranica.com/articles/barda-i
مترجم: م. روشنگر
در آغاز دوره هخامنشی، مراکز برده داری تا حدود کمی گسترش یافته بود. رسمی در این دوره برقرار بود، بدین صورت که یک مرد فقیر می توانست خود را در اختیار یک مرد ثروتمند قرار داده و در ازای آن شخص ثروتمند مسئولیت تغذیه او را بر عهده گیرد. گفتنی ست که موقعیت این مرد فقیر به یک برده شباهت دارد. ادامه مطلب …
تاریخچه ای از خط و دبیره
نویسنده: یزدان صفایی
«از زبان سومری واژه dipI به معنی کتیبه در فارسی باستان وارد شده که در فارسی دری به صورت «دب» در «دبستان» و «دبیر» و به صورت «دیو» در «دیوان» باقی مانده است.»(۱)
واژه «دبیره» و «دفتر» نیز از همین ریشه است و دستیابی ایرانیان بر «دیپ» و «دبیره» در شاهنامه فردوسی به پیروزی بر «دیو» و «دیوان» بدل گشته است.(۲)
«در زمان های کهن، به انگیزه هایی که هنوز به درستی آشکار نیست، هر یک از هفت سیاره ی شناخته شده ی آن روزگار را با شغل و پیشه ای، همبسته می دانستند. یکی از این سیارات که به نام های «عطارد» و «تیر» می شناسیم و در ایران غربی «نبو» خوانده می شد، با نگارش و نبیسندگی در پیوند بود. واژه های نبشتن (نوشتن) و نبی از ریشه ی «نبو» ایزد کتابت می باشد.»(۳)
ادامه مطلب …